Soms ben ik wel eens benieuwd hoe ik naar dit onderwerp had gekeken als ik ergens anders was geboren. Dan had ik er misschien niet twee keer voor in therapie hoeven zitten.
Iedereen gaat dood, het is iets wat bij het leven hoort. Maar hier in Nederland bespreken we het graag pas aan het eind van ons leven en niet casual als we ergens op de koffie zijn.
Dood gaan is mijn grootste angst. Ik zou op al mijn vragen of verwonderingen van het leven een antwoord kunnen vinden. Dood gaan is iets wat je moet meemaken om echt een antwoord te krijgen. Helaas valt er daarna niks meer te reflecteren.
Het zou handig zijn als je tijdens je leven er gewoon oké mee leert zijn. Er niks engs of spannends van maken, maar tegen die tijd het gewoon beleven en het nemen zoals het is.
Als je je maar genoeg bezig houdt met leven, dan heb je geen tijd om stil te staan bij de dingen die je eng vindt. Maar weten dat dit leven eindig is, is juist de grote motivatie geweest voor alles wat ik heb gedaan in mijn leven.
Mijn hoofd werkt met referentiekaders en wat er is, na de dood, voelt vergelijkbaar met wat er was voor ik geboren werd. Niets dus. De houdbaarheid van mijn bewustzijn is één leven. En wat ga je daar dan mee doen?
DE EERSTE KEER
Ik was 18 jaar toen mijn oma overleed. Mijn lievelingsoma. Het was de eerste crematie die ik meemaakte van iemand in mijn familie. Mijn vader maakte een donker grapje wat de trigger zou zijn voor mijn angst en de manier waarop ik het leven aanging daarna. “Zo, nu is de volgende generatie aan de beurt.”
De generatie van mijn oma was nu oud genoeg om het leven te verlaten en alle generaties daar onder schoven door omhoog. Dat betekende dat mijn ouders next in line waren en daarna ik.
De tijd dringt, is wat ik dacht op 18. De periode daarna maakte mijn hoofd overuren en voelde het elke dag alsof het mijn laatste was. Het voelde altijd alsof ik er morgen niet meer zou zijn. Ik snapte niet dat niemand om mij heen deze gevoelens deelde en ik raakte in paniek.
Hoezo is iedereen zo rustig wetende dat ze dood gaan. Waarom leven we alsof niks ons boeit, alsof we geen keuzes hebben en dingen doen omdat het gewoon moet, zoals werken voor een baas die je kut vindt. Dood en leven voelde als 50/50. Ik kan een schatting maken over het aantal jaar dat ik leef, maar ik kan geen schatting maken over het aantal jaar dat ik dood ben. Eeuwig? Hoelang is eeuwig?
En als je gelooft in reïncarnatie, dan kom je terug, maar niet met het bewustzijn wat je nu hebt. Je kan dan alsnog niet reflecteren. “Zo dat was intens, maar best mooi! Wat leuk dat ik nu een vogel ben, ik heb altijd al willen weten hoe het is om te vliegen toen ik mens was in mijn vorig leven.”
Ik was 24 en ik was bang om mijn partner te verliezen. Tijdens een tripje naar Texel, waar we ontzettend veel leuke dingen deden, kreeg ik een onwijze paniek aanval ‘s avonds. Ik huilde intens, de hele avond, en had het gevoel dat hij er morgen niet meer zou zijn. Angst voor de vergankelijkheid van mijn geluk. Het is niet dat ik bang ben om gelukkig te zijn, maar gelukkig zijn gaat altijd gepaard met existentiële angstgevoelens. Alles is eindig. Het voelt alsof ik nooit echt geluk durf te omarmen en mijzelf helemaal kan onderdompelen zodat er geen ruimte over is voor angst. Ik moet mijzelf altijd even herinneren aan het feit dat het tijdelijk is. Een soort Pavlov, waarbij geluk mijn belletje is.
DE EERSTE KEER THERAPIE
Ik ben twee keer in therapie geweest voor mijn angst rondom dood gaan. De eerste keer was rond mijn 24e. Ik had in die 6 jaar geprobeerd om mijn te focussen op het leven en daar alles uit te halen. Na het MBO ging ik werken in kledingwinkels en mijn eerste bedrijfje opstarten waar ik petjes customizede. Ik wilde dit uitbreiden en t-shirts bedrukken en merkte dat ik kennis te kort kwam, over wat er komt kijken, bij het opzetten van een onderneming.
Ik ging terug naar school, HBO Economie voor Ondernemers aan de HvA. Ik woonde toen samen met mijn, eerder genoemde, partner. Ik was heel gelukkig en dat activeerde de angst weer. Ik besloot hulp te zoeken.
Mijn therapeut was een fijne man die vooral inging op de ratio en niet zo zeer op de emotie. We bespraken wat feiten rondom dood gaan. Hoeveel mensen er bijvoorbeeld in het bestaan van de aarde al zijn overleden. Hoe klein wij als individu eigenlijk zijn. Hoe andere religies naar de dood kijken. Hij vroeg wat ik had gedaan aan zelfstudie, heb ik ergens mijn antwoorden proberen te vinden al? Nee, eigenlijk niet. Ik was zo bezig met bang zijn en met leven dat ik niet stil had gestaan bij het feit dat ik ook een boek kan kunnen openslaan om meer over dit onderwerp te leren.
Ik leerde van mijn therapeut de zin: ‘Laat de gedachte voor wat het is.’ Ik maakte hier een mooi kaartje van en deed dit in mijn portemonnee. Elke keer als ik een angstaanval kreeg dan pakte ik dat papiertje erbij en las ik dat, net zo lang tot ik weer oké was.
Want die angstgedachte is ook maar een gedachte. En ik kies ervoor om deze eng te maken. Ik hoef er dus niet naar te luisteren en het hoeft mij niet over te nemen.
Als deze zin mij niet meer hielp, kon ik mij altijd nog gaan inlezen en kennis vergaren.
DE TWEEDE KEER
De tweede keer therapie was rond mijn 32e. In de 8 jaar na mijn eerste keer heb ik een hoop geleefd. Ofwel, een hoop leven aan mijn jaren gegeven. Ik had mijn HBO studie afgerond en was mijn eerste, echt lopende, bedrijf gestart. Ik had een hoop opdrachten, gaf workshops, deed wedstrijden en won prijzen. Ik reisde de wereld over voor wedstrijden en werk en reisde ook omdat het mijn passie was. In dit leven leef ik op deze planeet en ik heb één kans om deze aarde en alle culturen te ontdekken, dat is wat ik dacht en dat is wat ik deed.
Ik deed dat met angst en (nu wetende) autisme. Wat er voor zorgde dat ik veel meltdowns had en mij vaak alleen en raar voelde. Ik was niet sociaal, deed niet aan hostels, maar ik ging. Angst moet nooit iets zijn wat je tegenhoudt als je iets echt graag wilt. Hoe meer je luistert naar de dingen die je eng vindt, hoe kleiner je leefcirkel wordt naar mate je ouder wordt. Je ontneemt jezelf mentale groei, momenten die je zal koesteren, je ontneemt leven. Uiteraard kijk iedereen hier anders naar, maar dit was waar ik tot in mijn core in geloofde.
In deze acht jaar kwam er iets schokkends aan het licht in mijn privé leven waar ik mee moest dealen. Het deed uiteraard wat met mij.
Je leeft je leven, met de mensen om je heen en je vertrouwd op de echtheid en eerlijkheid van de personen die dicht bij je staan, waar je mee bent opgegroeid. Als er dan iets aan het licht komt van zo een persoon, dan ga je je hele leven weer langs. Wat was echt, wat was een leugen. Had ik anders geleefd als ik dit had geweten?
Iemand kan een realiteit voor jou schetsen, die jij gelooft, terwijl deze persoon de werkelijke realiteit in handen heeft en deze niet deelt. Ik kon er niet bij. Ik zat voor mijn gevoel al bijna op de helft van mijn leven. Wetende dat er altijd mensen kunnen zijn, die met een plan voor eigen gewin, jouw realiteit bewust kunnen sturen voor de rest van je leven. Dit was iets waar ik niet eerder bewust van was. Oh man, ik kan hier een heel blog aan toewijden als ik denk wat dat met mijn hoofd deed. Maar ik hou het bij, dat je nooit honderd procent weet wat een ander meemaakt en dat je dit moet leren te accepteren.
Ik was in deze periode ook begonnen met tatoeëren en na een aantal jaar opende ik mijn eigen zaak.
Achteraf denk ik dat ik na de opening in mijn eerste burn out belandde. Of in ieder geval balanceerde op het randje, zwaar overspannen. Ik kon niet meer normaal functioneren. Was schichtig, onzeker, het voelde alsof ik er niet echt bij was. Ik leefde en deed mijn ding, maar niks kwam binnen. Alles ging op automatische piloot en ik voelde er niets bij. In mijn hoofd was ik altijd verdrietig en somber terwijl ik lachend met een vriendin uit eten ging. Ik zag het nut nergens meer van in. Of je nou rennend door het leven gaat, of liggend in je bed, dood ga je toch.
Ik ging naar dezelfde therapeut en hij constateerde dat ik een dysthyme stoornis had.
Ik voelde me gezien en gehoord en ik vond het fijn dat ik mijn sombere staat aan iets kon toeschrijven.
Ik kon het makkelijker accepteren en heel langzaam kroop ik er uit. Ik bleef de dingen doen waarvan ik wist dat ik het leuk vond en ik wist dat er een reden was waarom ik er op dat moment geen lol aan beleefde.
Ik checkte regelmatig in bij mijzelf en merkte dat ik na ongeveer twee jaar weer plezier had gevonden.
Ik bleef alleen sindsdien altijd bang dat ik weer kon terug vallen. Maar wat ik had geleerd was om niet te stoppen met de dingen die je leuk vindt. Ik bleef keihard gaan.
Als ik hard ga en mij overspoel met leuke dingen dan kan de angst mij niet vinden.
Hallo burn out nummer twee..
10K VOOR IK DOOD GA
Ik heb een aantal boeken gelezen inmiddels, voornamelijk rondom het doodgaan. En ben momenteel bezig met een boek van een vrouw met dezelfde angst die ik heb, die het advies kreeg van haar therapeut om een boek te schrijven.
Ik was even gestopt met het boek lezen nadat het ging over de verschillende soorten begrafenissen en crematies in verschillende culturen. Hoe anders dit moment wordt benaderd over de wereld en ik moest denken aan mijn eigen dag.
Heel veel mensen in mijn familie willen gecremeerd worden maar ik wil het anders doen. Hoe makkelijk voor de rest als ik alvast noteer hoe ik deze dag voor mij zie. Tegelijkertijd voelde ik mij bezwaard dat mijn nabestaande dan zouden moeten opdraaien voor de kosten, en helemaal als mijn wens duurder uitvalt dan hun crematie.
Ik zie de dood als een onmisbaar deel van het leven. Alles waar ik uit besta, bestond al voordat ik er was. De materie waaruit mijn lichaam is opgebouwd, was al aanwezig op de aarde. De grond, in het water, in planten, in dieren en alles wat ooit geleefd heeft.
Alle generaties uit mijn familie. Als een eindeloze keten van leven waarin materie steeds opnieuw een andere vorm aanneemt.
Ik wil daarom begraven worden in een Loop biotech mushroom kist. Om mijn lijf terug te geven aan de aarde waar ik uit ben ontstaan. Als voedsel dienen voor andere organismes om een bijdrage te leveren aan hun levensloop.
Begraven op een mooi plekje op een natuur begraafplaats. Milieuvriendelijk en een eeuwig durende grafrust, want er blijft immer niks van je over. Voordelig voor mijn nabestaande aangezien er geen grafrechten verlengd hoeven te worden.
Als ik begraven wordt op een doordeweekse dag dan zijn de totaal kosten hiervoor ongeveer € 10.000,-
Hoe mijn afscheidsdag eruit moet zien, dat weet ik nog niet precies. Ik denk dat dat iets is wat veranderd in de loop der jaren. Misschien is een grof idee op papier zetten handig, maar het voelt ook een beetje als de goden verzoeken..
Doe maar gewoon een kaartje via Vistaprint dan duur via zo een begrafenisonderneming en ga m’n Spotify maar langs voor wat muziek. Niet de ‘Work-t-F-Out heavy metal gym lijst alsjeblieft.
Reactie plaatsen
Reacties